Informacje

Krajowy program zwalczania AIDS i zapobiegania zakażeniom HIV opracowany na lata 2007-2011

     Głównymi zadaniami Krajowego Programu są: ograniczenie rozprzestrzeniania się zakażeń HIV m.in. poprzez zapewnienie odpowiedniego dostępu do informacji, edukacji i usług w zakresie profilaktyki  IV/AIDS, tj.: prowadzenie długofalowych programów profilaktyczno - edukacyjnych dla młodzieży, organizowanie uświadamiających kampanii medialnych, rozszerzanie sieci punktów wykonujących testy na obecność HIV z profesjonalnym poradnictwem, międzynarodowa wymiana doświadczeń  w walce z HIV/AIDS; poprawa jakości życia i dostępu do opieki zdrowotnej dla osób żyjących z HIV/AIDS oraz ich bliskich poprzez promowanie i wspieranie działań organizacji pozarządowych i wolontariatu w zakresie profilaktyki HIV, pomocy zakażonym HIV i chorym na AIDS, promowanie projektów integracyjnych z chorymi.

     Jednym z podmiotów realizujących  Program jest Inspekcja Sanitarna. Realizacja założeń, celów i strategii odbywa się głównie poprzez działania edukacyjne społeczeństwa, ukierunkowane na  zmianę postaw i zachowań ludzi w zakresie dbania o swoje zdrowie.

     W ramach Programu corocznie realizowana jest społeczna kampania multimedialna oraz obchodzony 1 grudnia „Światowy Dzień AIDS”.

Informacja o HIV/AIDS

HIV (Human Immunodeficiency Virus), czyli ludzki wirus upośledzenia odporności  został zidentyfikowany w 1983r.

HIV jest wrażliwy na czynniki fizykochemiczne:

• znajdując się w roztworze, ginie w temperaturze 56 °C po 10 – 20 min.
• poza organizmem człowieka żyje krótko, zaledwie kilka godzin
• wrażliwy na działanie środków dezynfekujących,  zwłaszcza zawierających chlor.

Wirus potrzebuje około 48 godzin, aby namnożyć się w organizmie w takich ilościach, aby człowiek stał się zakaźny dla innych. W chwili obecnej nie ma szczepionki na HIV ani nie można go wyeliminować z organizmu  człowieka.

Drogi zakażenia:

* poprzez kontakty seksualne:

• stosunek seksualny

* poprzez krew:

• wniknięcie zakażonej krwi do organizmu podczas wstrzykiwania zakażonego narkotyku lub używania zakażonej igły lub strzykawki
• używanie niesterylnych narzędzi medycznych i kosmetycznych
• transfuzję zakażonej świeżej krwi

* z matki na dziecko:

• zakażona matka może zakazić dziecko podczas ciąży, porodu oraz w trakcie karmienia piersią.

AIDS - zespół nabytego upośledzenia systemu odpornościowego człowieka: niszczenie jego sił obronnych, osłabienie zdolności organizmu do zwalczania chorób; nie jest to pojedyncza choroba, ale zespół różnych objawów i/lub chorób charakterystycznych dla późnego etapu zakażenia HIV.

AIDS jest późnym (końcowym) etapem zakażenia HIV.

Potencjalnie zakaźne płyny to: krew, sperma, płyn przedejakulacyjny, wydzielina pochwy oraz mleko kobiece i każdy płyn zawierający widoczną domieszkę krwi. Aby doszło do zakażenia płyny te muszą mieć kontakt z błonami śluzowymi lub/i uszkodzoną skórą. Nieuszkodzona, zdrowa skóra jest barierą dla wirusa, błony śluzowe nie stanowią takiej ochrony.

HIV nie przenosi się poprzez pot, ślinę, łzy, mocz, kał. Zwykłe codzienne kontakty z osobą zakażoną są całkowicie bezpieczne. HIV nie przenosi się poprzez dotyk, kichanie, kasłanie. Nie można zakazić się podczas wspólnej kąpieli w basenie, używanie sztućców, wspólne spożywanie posiłków, korzystanie z toalety i w innych tego typu sytuacjach. HIV nie jest przenoszony przez zwierzęta, komary i inne insekty.

Droga do AIDS...

W przybliżeniu po 3-6 tyg. od zakażenia HIV u 50-90% osób pojawiają się niecharakterystyczne objawy, które nie leczone samoistnie ustępują zazwyczaj w ciągu 14 dni. Okres ten to pierwotna infekcja HIV.

Mogą wystąpić niektóre z wymienionych objawów:

• gorączka
• uczucie zmęczenia
• złe samopoczucie
• powiększenie węzłów chłonnych
• zapalenie gardła
• bóle mięśni i stawów
• chudnięcie
• depresja
• dolegliwości ze strony układu pokarmowego (biegunka, brak apetytu, nudności)
• nocne poty
• wysypka

Po ustąpieniu objawów pierwotnej infekcji następuje okres bezobjawowego zakażenia HIV, któremu mimo braku jakichkolwiek objawów chorobowych towarzyszy intensywne rozmnażanie się wirusa w węzłach chłonnych. Osoba żyjąca z HIV przez lata czuje się dobrze, nie widać po niej choroby, prowadzi normalny tryb życia. Ponieważ nie wie o swoim zakażeniu, staje się nieświadomie źródłem zakażenia dla innych. Okres bezobjawowy trwa średnio 8 lat (od 1,5 do 15 lat).

Końcowym stadium choroby, będącej skutkiem zakażenia HIV, jest AIDS. Charakteryzuje się on wystąpieniem trudnych do leczenia infekcji oportunistycznych. Są to zakażenia drobnoustrojami, które w normalnych warunkach nie powodują choroby albo są bardzo dobrze kontrolowane przez układ odpornościowy. Do infekcji oportunistycznych należą m. in.:

• zapalenie płuc
• grzybica narządów wewnętrznych
• półpasiec
• zakażenia wirusami opryszczki, cytomegalii
• gruźlica różnych narządów
• toksoplazmoza.

Jak uniknąć zakażenia HIV:

• używaj tylko własnych przyborów kosmetycznych, np. żyletek i sprzętu do golenia i depilacji,
• przekłuwaj uszy, wykonuj zabiegi kosmetyczne i tatuaż  tylko w specjalistycznych gabinetach,
• używaj jednorazowych, sterylnych igieł i strzykawek,
• unikaj narkotyków i uważaj, żeby ktoś Ci ich nie podał,
• bądź wierny partnerowi wymagaj wierności partnera,
• przypadkowe kontakty seksualne są ryzykowne – Twój nowy partner może być zakażony HIV,
• jeśli piłeś alkohol, poczekaj z seksem,
• pamiętaj, że prezerwatywa zmniejsza ryzyko zakażenia HIV,
• jeśli zachowałeś się ryzykownie – zrób test na HIV.

PAMIĘTAJ!

Unikaj ryzykownych zachowań i dbaj o zdrowie swoje i swoich bliskich. Nie bój się szczerze rozmawiać o przeszłości partnera. Myśl o tym, aby żyć bezpieczniej. Wykorzystuj wiedzę o HIV w praktyce. Zrób test na HIV, dowiedz się jaki jest Twój status serologiczny. Nieważne kim jesteś, co robisz, jakie masz wykształcenie, czy też przekonania - HIV i AIDS może dotyczyć także Ciebie.

Całodobowy telefon zaufania AIDS: 022 692 82 26

Poradnia internetowa: www.aids.gov.pl

AIDS zielona linia 022 621 33 67

Badanie w kierunku obecności wirusa HIV można wykonać anonimowo i bezpłatnie:

Punkt Konsultacyjno – Diagnostyczny przy Górnośląskim Stowarzyszeniu „Wspólnota” ul. Zjednoczenia 10, 41-500 Chorzów   tel. (032) 241-32-55

Literatura:

A. Cybula, I. Głowaczowska, G. Konieczny, D. Latarska, A. Marzec - Bogusławska: Najważniejsze pytania      o HIV/AIDS, Wyd. Poznańskie, 2005

Co musisz wiedzieć o HIV/AIDS bez względu na to gdzie mieszkasz i pracujesz?, Warszawa 2008

G. Konieczny: Informacja o HIV/AIDS, Społeczny Komitet ds. AIDS, Warszawa 2006

www.aids.gov.pl, www.wsse.katowice.pl

Sekcja Oświaty Zdrowotnej Powiatowej Stacji Sanitarno – Epidemiologicznej w Tychach